KPSS A Grubu Muhasebe

Kavram kartları

Muhasebe çalışırken en sık başvurulan 8 kavram. Kartların tamamı pakette.

• Dönemsellik

  İşletmenin sürekli yaşamının belirli dönemlere bölünerek faaliyet sonuçlarının her dönem için ayrı ayrı ölçülmesini gerektiren temel kavramdır. Gelir ve giderler ait oldukları dönemde raporlanır.

  Örnek: Her yıl sonunda faaliyet sonucu kapatılıp yeni dönem açılır.
• Hisse senedi

  Anonim şirketlerin ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ortaklık payını temsil eden menkul kıymettir. Sahibine kâr payı, oy, rüçhan ve tasfiye payı gibi ortaklık hakları sağlar. Kısa vadeli alınanlar 110 Hisse Senetleri, uzun vadeli alınanlar 240 Bağlı Menkul Kıymetler, 242 İştirakler veya 245 Bağlı Ortaklıklar hesabında izlenir.

  Örnek: Bir işletmenin kısa vadeli değerlendirmek amacıyla borsadan aldığı hisse senetleri 110 Hisse Senetleri hesabına borç kaydedilir ve işletme o şirkete ortak olur.
• İtfa

  Maddi olmayan duran varlıkların maliyetinin faydalı ömürleri boyunca gider yazılmasıdır. Maddi duran varlıklardaki amortismana karşılık gelir. Haklar, patentler ve lisanslar itfa edilir.

  Örnek: Bir patent hakkı, koruma süresi boyunca itfa edilir.
• Borç senetleri

  Ticari ilişkilerden doğan senetli borçlar, vadelerine göre 321 veya 421 Borç Senetleri hesaplarında izlenir. Ticari olmayan senetli borçlar ilgili diğer borç hesaplarında izlenir.

  Örnek: Mal alımı karşılığında imzalanan bono, borç senetleri hesabında izlenir.
• Dönem net kârı ve açılış kaydı

  Dönem sonunda gelir tablosu hesapları 690 hesabına kapatılır. Vergi karşılığı düşülerek bulunan net sonuç bilançodaki 590 veya 591 hesabına aktarılır. Yeni dönem başında yalnız bilanço hesapları, önceki dönemin kapanış bakiyeleriyle açılış kaydı yapılarak açılır. Gelir tablosu hesapları sıfırdan başlar.

  Örnek: Kapanışta gelir ve giderler 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabında toplanır. Kâr varsa vergi yükü 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabına aktarılır ve kalan tutar 692 Dönem Net Kârı veya Zararı hesabına geçirilir. 692 hesabı kâr durumunda 590 Dönem Net Kârı, zarar durumunda 591 Dönem Net Zararı hesabına kapatılır. Yeni dönemde 590 veya 591 dahil bilanço hesapları açılış kaydıyla yeniden açılır.
• Kur farkları

  Döviz cinsinden bir işlemin kayda alındığı tarihteki kur ile ödeme veya değerleme tarihindeki kurun farklı olmasından doğan kambiyo geliri ya da gideridir.

  Örnek: Dövizli borç ödendiğinde kur yükselmişse işletme için kambiyo zararı doğar ve gider olarak kaydedilir.
• Bilanço

  İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını gösteren, muhasebe eşitliğine dayanan finansal durum tablosu.

  Örnek: Bir işletmenin dönem sonunda kasasındaki nakit ile banka borcunu bilançoda göstermesi.
• Direkt ilk madde ve malzeme

  Direkt ilk madde ve malzeme, mamulün bünyesine giren ve maliyeti belirli bir mamule doğrudan ve ekonomik olarak yüklenebilen hammadde ve yardımcı maddelerdir. Hammadde ürünün temel yapısını, yardımcı madde ise tamamlayıcı kısmını oluşturur. Bünyeye girse bile doğrudan izlenemeyen veya izlenmesi ekonomik olmayan malzeme endirekt malzemedir ve genel üretim giderlerine alınır.

  Örnek: Ekmek üretiminde kullanılan un ve maya 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri hesabına, fırın temizliğinde kullanılan deterjan ise 730 Genel Üretim Giderleri hesabına kaydedilir.

Sık karıştırılanlar

• Bilanço ile Gelir Tablosu

  Bilanço belirli bir tarihteki varlık ve kaynak yapısını stok olarak gösterir; gelir tablosu bir dönemin gelir ve giderlerini akım olarak özetler.

  Akılda tut: Bilanço anlık fotoğraf, gelir tablosu dönem boyu çekilen filmdir.
• Tahakkuk Esası ile Nakit Esası

  Tahakkuk esasında gelir ve gider doğduğu anda, nakit esasında ise tahsilat veya ödeme yapıldığı anda kaydedilir.

  Akılda tut: Biri hakkın doğuşuna, diğeri paranın el değiştirmesine bakar.
• Dönen Varlık ile Duran Varlık

  Dönen varlıklar bir yıl veya işletmenin normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi, satılması ya da tüketilmesi öngörülen varlıklardır (Tek Düzen Hesap Planı 1 grubu). Duran varlıklar bu süreden daha uzun sürede paraya çevrilecek, tüketilecek veya işletmede kullanılacak varlıklardır (2 grubu). Bu grup maddi ve maddi olmayan duran varlıkların yanında uzun vadeli ticari alacakları ve mali duran varlıkları da kapsar. Aynı nitelikteki kalem vadesine göre sınıflanır: vadesi bir yılı aşmayan alacak 120 Alıcılar, bir yılı aşan alacak 220 Alıcılar hesabında izlenir.

  Akılda tut: Kalemin türüne değil süresine bak: bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya dönen ya da tükenen dönen, daha uzun sürede dönen veya uzun süre kullanılan duran varlıktır.