TUS Dâhiliye: Endokrinoloji vaka soruları

ÖSYM'nin 2026-TUS 2. Dönem kılavuzundaki yaklaşık kapsam tablosuna göre Dâhiliye grubu, 100 soruluk Klinik Tıp Bilimleri testinde 35 soruyla en büyük paya sahiptir. Sınavbul bankasında Endokrinoloji bu grubun altında yer alır.

Aşağıdaki on soru Sınavbul soru bankasındandır ve vaka biçimindedir; çoğu bir sonraki en uygun adımı ya da başlangıç tedavisini sorar.

Bu sayfadaki 10 soru Sınavbul soru bankasındandır; ÖSYM'nin yayımladığı soru değildir. Son güncelleme: 12 Ekim 2026.

Bu sayfadaki vakalarda tedavi sırası

10 açıklamalı örnek soru

Önce soruyu kendin çöz, sonra cevabı ve açıklamayı aç.

Soru 1

Kırk iki yaşında kadın hasta, son bir yıldır giderek artan halsizlik, kas güçsüzlüğü ve sık idrara çıkma yakınmasıyla başvuruyor. Kan basıncı 168/102 mmHg olup üç farklı antihipertansif ilaca karşın kontrol altına alınamamıştır. Laboratuvar incelemesinde serum potasyumu 2,9 mEq/L, sodyumu 144 mEq/L, plazma aldosteron konsantrasyonu 28 ng/dL, plazma renin aktivitesi baskılanmış ve aldosteron/renin oranı belirgin yüksek bulunuyor. Salin infüzyon testinde aldosteron baskılanmıyor. Adrenal BT'de sol adrenal bezde 1,2 cm çaplı, düşük dansiteli bir nodül, sağ adrenal bez ise normal görünümdedir. Hasta cerrahi tedaviyi kabul ediyor.

Bu hasta için bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ASol laparoskopik adrenalektomi yapılması
  2. BÖmür boyu spironolakton tedavisi başlanması
  3. CDeksametazon baskılama testi ile glukokortikoidle baskılanabilen hiperaldosteronizmin araştırılması
  4. DAdrenal nodülden BT eşliğinde ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılması
  5. EAdrenal ven örneklemesi ile lateralizasyonun gösterilmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Adrenal ven örneklemesi ile lateralizasyonun gösterilmesi

Primer hiperaldosteronizm tanısı (yüksek aldosteron/renin oranı ve salin infüzyonunda baskılanmama) kesinleşmiş, cerrahiye aday bir hastada lateralizasyonun altın standart yöntemi adrenal ven örneklemesidir (E). BT'de görülen küçük nodül fonksiyonsuz bir insidentaloma olabilir ve özellikle 35 yaş üstünde hiperplazi ile birlikte bulunabilir. Bu nedenle yalnızca görüntülemeye dayanmak yanlış tarafın çıkarılmasına yol açabilir.

A: Lateralizasyon kanıtlanmadan adrenalektomi yapılmaz.

B: Spironolakton bilateral hiperplazide ya da cerrahiye uygun olmayan hastada tercih edilir; bu hasta cerrahi tedaviyi kabul etmiştir.

C: Glukokortikoidle baskılanabilen hiperaldosteronizm genç yaşta başlangıç ve aile öyküsüyle düşünülür; bu olguda tipik değildir.

D: Adrenal kitle biyopsisi feokromositoma riski taşır ve hormonal lateralizasyon hakkında bilgi vermez.

İpucu: Tanı doğrulandıktan sonra sıra BT ile devam eder, ardından cerrahi düşünülüyorsa adrenal ven örneklemesi yapılır.

Soru 2

Elli üç yaşında kadın hasta, bulantı, karın ağrısı ve hızlı soluma nedeniyle acil servise başvuruyor. Tip 2 diabetes mellitus için metformin ve empagliflozin kullandığı, son iki gündür akut gastroenterit nedeniyle çok az beslendiği öğreniliyor. Kan basıncı 108/68 mmHg, nabzı 112/dakikadır. Laboratuvar incelemesinde plazma glukozu 184 mg/dL, venöz pH 7,21, bikarbonat 11 mEq/L, sodyum 136 mEq/L, klorür 101 mEq/L, potasyum 4,3 mEq/L, laktat 1,3 mmol/L ve serum beta-hidroksibütiratı 5,8 mmol/L saptanıyor. Oral antidiyabetik ilaçları kesilerek izotonik kristalloid tedavisi başlanan hastada metabolik bozukluğun düzeltilmesi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aİntravenöz dekstroz verilip insülin uygulanmadan keton düzeyinin izlenmesi
  2. Bİntravenöz bikarbonat verilip insülinin asidoz düzeldikten sonra başlanması
  3. Cİzotonik kristalloide devam edilip insülinin glukoz 250 mg/dL'yi aşınca başlanması
  4. DSubkütan bazal insülin verilip dekstrozun glukoz 70 mg/dL'nin altına düşünce başlanması
  5. Eİntravenöz insülin infüzyonu ile birlikte dekstroz içeren sıvı verilmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, İntravenöz insülin infüzyonu ile birlikte dekstroz içeren sıvı verilmesi

E doğrudur. SGLT2 inhibitörü kullanımı, azalmış besin alımı, belirgin ketonemi ve yüksek anyon açıklı metabolik asidoz, öglisemik diyabetik ketoasidozu düşündürür. Anyon açıklığı 24 mEq/L'dir. İnsülin ketogenezi baskılar; glukoz zaten düşük olduğundan eş zamanlı dekstroz, hipoglisemiyi önleyerek insülin tedavisinin sürdürülmesini sağlar. Potasyum ve glukoz yakından izlenmelidir.

A: Dekstroz tek başına diyabetik ketoasidozda yeterli ketogenez baskılanmasını sağlamaz.

B: Bu pH düzeyinde rutin bikarbonat önerilmez; insülinin geciktirilmesi uygun değildir.

C: Tedavi kararı yalnız glukoz düzeyine dayanmaz.

D: Bazal insülin tek başına akut ketoasidozun uygun tedavisi değildir; dekstroz için hipoglisemi gelişmesi beklenmemelidir.

İpucu: SGLT2 inhibitörü kullanan hastada glukozdan önce keton ve asidozu değerlendir.

Soru 3

Altmış dört yaşında erkek hasta, son iki ayda gelişen kilo kaybı, terleme ve çarpıntı nedeniyle başvuruyor. Tekrarlayan ventriküler taşikardi nedeniyle 18 aydır amiodaron kullanıyor; öncesinde bilinen tiroid hastalığı bulunmuyor. TSH <0,01 mIU/L, serbest T4 3,8 ng/dL (referans: 0,8-1,8) saptanıyor. TSH reseptör antikoru negatif bulunuyor. Ultrasonografide tiroid bezi normal hacimde, nodülsüz ve hafif heterojen olup renkli Doppler incelemede vaskülarite artışı izlenmiyor. Kardiyoloji değerlendirmesinde amiodaronun sürdürülmesi gerekli görülüyor. Bu hastanın tirotoksikozuna yönelik en uygun başlangıç tedavisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. AMetimazol tedavisi
  2. BPropiltiyourasil tedavisi
  3. CPotasyum perklorat tedavisi
  4. DRadyoaktif iyot tedavisi
  5. EPrednizolon tedavisi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Prednizolon tedavisi

E doğrudur: Önceden tiroid hastalığı bulunmaması, nodülsüz bez ve Doppler'de vaskülarite artışının olmaması, tip 2 amiodarona bağlı tirotoksikozu destekler. Bu tablo, hormon sentezindeki artıştan çok destrüktif tiroidit sonucu depolanmış hormonların dolaşıma salınmasıyla gelişir. Glukokortikoidler inflamasyonu baskıladığından prednizolon uygun başlangıç tedavisidir.

A ve B: Metimazol ve propiltiyourasil hormon sentezini azaltır; daha çok iyot yükünün hormon sentezini artırdığı tip 1 tabloda kullanılır.

C: Potasyum perklorat tiroidin iyot alımını azaltır ve seçilmiş tip 1 olgularda kısa süreli yardımcı tedavi olarak değerlendirilebilir.

D: Amiodarona bağlı iyot yükü radyoaktif iyot tutulumunu azaltır; bu nedenle aktif tabloda uygun başlangıç seçeneği değildir.

Akılda tutma ipucu: Amiodaronda tip 1 “sentez”, tip 2 “destrüksiyon” ağırlıklıdır; tedaviyi mekanizmaya göre seç.

Soru 4

Otuz altı yaşında kadın hasta, iki hafta önce geçirdiği üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben başlayan, çeneye yayılan boyun ağrısı ve çarpıntı nedeniyle başvuruyor. Tiroid bezi palpasyonla belirgin hassastır. TSH 0,02 mIU/L, serbest T4 2,6 ng/dL (referans: 0,8-1,8), eritrosit sedimentasyon hızı 82 mm/saat bulunuyor. Tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumu belirgin azalmıştır. Ultrasonografide apse saptanmıyor. Propranolol ile çarpıntısı kontrol altına alınan hastanın, beş gündür uygun antiinflamatuvar dozda ibuprofen kullanmasına rağmen günlük yaşamını kısıtlayan boyun ağrısı sürüyor. Bu hastada tiroiddeki inflamasyon ve ağrının kontrolü için en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. AOral metimazol başlanması
  2. BOral propiltiyourasil başlanması
  3. COral amoksisilin-klavulanat başlanması
  4. DOral propranolol dozunun artırılması
  5. EOral prednizolon başlanması
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Oral prednizolon başlanması

E doğrudur: Enfeksiyon sonrası başlayan ağrılı ve hassas tiroid, yüksek sedimentasyon hızı ve düşük radyoaktif iyot tutulumu subakut granülomatöz tiroiditi düşündürür. Tirotoksikoz, artmış hormon sentezinden değil, hasarlanan foliküllerden depolanmış hormonların salınmasından kaynaklanır. Yeterli dozda nonsteroid antiinflamatuvar tedaviye rağmen belirgin ağrının sürmesi, oral glukokortikoid kullanımını destekler.

A ve B: Metimazol ve propiltiyourasil hormon sentezini inhibe eder; bu destrüktif süreçte temel mekanizmayı hedeflemez.

C: Verilen bulgular bakteriyel süpüratif tiroiditten çok subakut tiroiditle uyumludur; antibiyotik uygun seçenek değildir.

D: Propranolol adrenerjik belirtileri azaltır, ancak tiroid inflamasyonunu ve buna bağlı ağrıyı tedavi etmez.

Akılda tutma ipucu: Ağrılı tiroid, yüksek sedimentasyon ve düşük tutulum birlikteliğinde destrüktif tiroiditi düşün; dirençli ağrıda glukokortikoide geç.

Soru 5

Otuz beş yaşında kadın hasta, tekrarlayan çarpıntı, terleme ve baş ağrısı atakları nedeniyle değerlendiriliyor. Atak sırasında kan basıncı 198/112 mmHg, nabzı 124/dakika ölçülüyor. Uygun koşullarda alınan plazma serbest normetanefrin düzeyi referans üst sınırının altı katı bulunuyor. Adrenal bilgisayarlı tomografide sağ adrenal bezde 3,6 cm çapında kitle saptanıyor. Elektif adrenalektomi planlanan hastada, ameliyat öncesi adrenerjik blokajın başlatılması için aşağıdaki ilaçlardan hangisi en uygundur?

  1. AMetoprolol
  2. BPropranolol
  3. CLabetalol
  4. DKlonidin
  5. EDoksazosin
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Doksazosin

Ataklar hâlinde gelişen baş ağrısı, terleme ve çarpıntıya belirgin normetanefrin yüksekliği ile adrenal kitlenin eşlik etmesi, katekolamin salgılayan feokromositomayı düşündürür.

E: Doksazosin, selektif alfa-1 reseptör blokajıyla vazokonstriksiyonu azaltır ve ameliyat öncesi hazırlıkta uygun bir başlangıç seçeneğidir. Hazırlık sırasında kan basıncı ve ortostatik bulgular izlenir; uygun hastalarda tuz ve sıvı alımı artırılır.

A ve B: Metoprolol ve propranolol, yeterli alfa blokajı sağlanmadan başlanırsa karşılanmamış alfa-adrenerjik vazokonstriksiyon nedeniyle hipertansif krizi tetikleyebilir. Taşikardi sürerse alfa blokajından sonra eklenebilirler.

C: Labetalolün beta-blokaj etkisi baskındır; başlangıçtaki alfa blokajı için tercih edilmez.

D: Klonidin, katekolamin salgılayan tümörde gerekli periferik alfa blokajının yerini tutmaz.

Akılda tutma ipucu: Feokromositomada önce damar direncini alfa blokajıyla azalt, sonra gerekiyorsa kalp hızını beta blokajıyla kontrol et.

Soru 6

Yirmi dokuz yaşında, gebeliğinin 10. haftasında olan kadın hasta, iki haftadır devam eden şiddetli bulantı-kusma, 4 kg kilo kaybı ve çarpıntı nedeniyle başvuruyor. Ultrasonografide ikiz gebelik saptanıyor. Nabzı 108/dakika, kan basıncı 106/68 mmHg olup mukozaları kurudur. Tiroid bezinde büyüme, üfürüm veya oftalmopati saptanmıyor. Gebelik öncesinde tiroid hastalığı öyküsü bulunmuyor. TSH <0,01 mIU/L, serbest T4 gebeliğe ve kullanılan yönteme özgü referans aralığının hafif üzerinde, TSH reseptör antikoru negatiftir. Bu hastada en uygun başlangıç yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. APropiltiyourasil başlanması ve tiroid fonksiyonlarının izlenmesi
  2. BMetimazol başlanması ve tiroid fonksiyonlarının izlenmesi
  3. CPotasyum iyodür başlanması ve tiroid fonksiyonlarının izlenmesi
  4. DPrednizolon başlanması ve tiroid fonksiyonlarının izlenmesi
  5. ESıvı-elektrolit desteği ve antiemetik tedaviyle tiroid fonksiyonlarının izlenmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Sıvı-elektrolit desteği ve antiemetik tedaviyle tiroid fonksiyonlarının izlenmesi

E doğrudur. İlk trimesterde ikiz gebelik ve şiddetli kusmaya eşlik eden hafif tirotoksikoz, Graves bulgularının olmaması ve negatif TSH reseptör antikoru birlikte değerlendirildiğinde gestasyonel geçici tirotoksikozu düşündürür. Yüksek hCG düzeyi TSH reseptörünü uyarabilir; hCG azaldıkça tiroid fonksiyonları genellikle düzelir. Başlangıç yaklaşımı dehidratasyonun ve kusmanın tedavisi ile izlemdir.

A: Propiltiyourasil, ilk trimesterde antitiroid tedavi gerektiren Graves hastalığında tercih edilir; bu olguda rutin kullanımı uygun değildir.

B: Metimazolün ilk trimesterde embriyopati riski vardır ve bu tabloda antitiroid tedavi endikasyonu bulunmamaktadır.

C: Potasyum iyodür, seçilmiş ağır tirotoksikoz durumlarında kısa süreli kullanılabilir; burada uygun başlangıç tedavisi değildir.

D: Prednizolon, bu hCG aracılı tabloda standart tedavi değildir.

İpucu: Erken gebelik, hiperemezis ve negatif reseptör antikoru birlikteliğinde geçici hCG etkisini düşün.

Soru 7

Kırk iki yaşında kadın hasta, giderek artan halsizlik, üşüme ve ayağa kalkınca baş dönmesi nedeniyle başvuruyor. Sekiz ay önce hipofiz adenomu nedeniyle transsfenoidal cerrahi geçirdiği, sonrasında hormon replasmanı kullanmadığı öğreniliyor. Kan basıncı 96/62 mmHg, nabzı 64/dakikadır. Serum sodyumu 130 mEq/L, potasyumu 4,2 mEq/L, serbest T4 düzeyi 0,48 ng/dL (referans: 0,8-1,8), TSH düzeyi 2,1 mIU/L (referans: 0,4-4,0) ve saat 08.00 kortizolü 2,0 µg/dL bulunuyor. Bu hastada hormon replasmanına ilişkin en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. AÖnce levotiroksin başlanması, kortizol düzeyinin tiroid işlevleri düzeldikten sonra değerlendirilmesi
  2. BÖnce fludrokortizon başlanması, ardından serbest T4 düzeyine göre levotiroksin eklenmesi
  3. CÖnce hidrokortizon başlanması, TSH yükselirse tedaviye levotiroksin eklenmesi
  4. DÖnce levotiroksin başlanması, ardından düşük doz hidrokortizon eklenmesi
  5. EÖnce hidrokortizon başlanması, ardından serbest T4 düzeyine göre levotiroksin eklenmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E, Önce hidrokortizon başlanması, ardından serbest T4 düzeyine göre levotiroksin eklenmesi

Doğru cevap E'dir. Hipofiz cerrahisi öyküsü, düşük serbest T4 karşısında uygunsuz normal TSH ve belirgin düşük sabah kortizolü, santral hipotiroidi ile santral adrenal yetmezliği düşündürür. Tiroid hormonu kortizol gereksinimini ve klirensini artırarak adrenal krizi tetikleyebileceğinden önce glukokortikoid replasmanı sağlanmalıdır. Levotiroksin tedavisi serbest T4 ile izlenir; TSH güvenilir bir doz ayarlama göstergesi değildir.

A, kortizol eksikliğinin tedavisini geciktirir.

B, santral adrenal yetmezlikte genellikle korunan aldosteron işlevi yerine mineralokortikoid replasmanını önceler ve glukokortikoid açığını karşılamaz.

C, levotiroksin başlanmasını TSH yükselmesine bağladığı için yanlıştır.

D, replasman sırasını tersine çevirerek adrenal kriz riskini artırır.

Akılda tutma ipucu: Hipofiz yetmezliğinde önce kortizol güvenliği, sonra tiroid replasmanı.

Soru 8

Otuz iki yaşında kadın hasta, iki gündür süren kusma ve giderek artan halsizlik nedeniyle acil servise başvuruyor. Son altı ayda 7 kg kaybettiği ve tuzlu yiyeceklere isteğinin arttığı öğreniliyor. Kan basıncı 78/46 mmHg, nabzı 118/dakikadır. Ağız mukozasında ve avuç içi çizgilerinde pigmentasyon artışı saptanıyor. Serum sodyumu 122 mEq/L, potasyumu 5,9 mEq/L, glukozu 54 mg/dL ve kreatinini 1,3 mg/dL bulunuyor. Kortizol ve ACTH ölçümü için kan örneği alındıktan sonra, sonuçlar beklenmeden başlanması gereken en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aİntravenöz deksametazon, %5 dekstroz ve oral fludrokortizon
  2. Bİntravenöz metilprednizolon, %0,45 sodyum klorür ve oral fludrokortizon
  3. Cİntravenöz hidrokortizon, %0,9 sodyum klorür ve intravenöz dekstroz
  4. DOral hidrokortizon, %0,9 sodyum klorür ve intravenöz dekstroz
  5. EOral fludrokortizon, %0,9 sodyum klorür ve intravenöz dekstroz
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: C, İntravenöz hidrokortizon, %0,9 sodyum klorür ve intravenöz dekstroz

Doğru cevap C'dir. Kronik kilo kaybı, tuz isteği ve hiperpigmentasyona eşlik eden hipotansiyon, hiponatremi, hiperkalemi ve hipoglisemi, primer adrenal yetmezlik zemininde adrenal krizi düşündürür. Tedavide hidrokortizon 100 mg intravenöz uygulanır; ardından 200 mg/24 saat verilir. İzotonik sıvıyla dolaşım hacmi, dekstrozla hipoglisemi düzeltilir.

A: Deksametazon alternatif olarak kullanılabilse de mineralokortikoid etkisi yoktur; yalnız %5 dekstroz şokta uygun hacim replasmanı sağlamaz.

B: Hipotonik sıvı başlangıç resüsitasyonu için uygun değildir; metilprednizolonun mineralokortikoid etkisi sınırlıdır.

D: Kusma ve dolaşım bozukluğu bulunan hastada oral uygulama güvenilir değildir.

E: Fludrokortizon gerekli glukokortikoid desteğini karşılamaz.

Akılda tutma ipucu: Adrenal krizde “steroid-tuzlu sıvı-şeker” birlikte düşünülür; stres dozunda hidrokortizon kullanılırken başlangıçta ek fludrokortizon genellikle gerekmez.

Soru 9

Yetmiş dört yaşında kadın hasta, kış aylarında evinde uykuya meyilli ve konfüze hâlde bulunarak acil servise getiriliyor. On yıl önce Graves hastalığı nedeniyle radyoaktif iyot tedavisi aldığı, sonrasında başlanan levotiroksini yaklaşık bir yıldır kullanmadığı öğreniliyor. Rektal ısısı 34,2 °C, nabzı 46/dakika, kan basıncı 88/54 mmHg, solunum sayısı 10/dakikadır. Muayenede periorbital ödem, kuru ve soğuk cilt, derin tendon reflekslerinde gevşeme fazının uzadığı saptanıyor. Laboratuvarda serum sodyumu 124 mEq/L, glukoz 62 mg/dL, arteriyel pCO2 58 mmHg; TSH 68 mIU/L, serbest T4 belirgin düşük bulunuyor. Hasta yoğun bakıma alınıyor ve havayolu güvenliği sağlanıyor. Bu hastada tiroide yönelik başlangıç tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Aİntravenöz levotiroksin başlanması, glukokortikoidin yalnızca kortizol sonucu düşük gelirse eklenmesi
  2. BKortizol için kan alındıktan sonra intravenöz hidrokortizon, ardından intravenöz levotiroksin yükleme dozu verilmesi
  3. CYüksek doz oral levotiroksin başlanması ve aktif dış ısıtma ile vücut ısısının hızla yükseltilmesi
  4. DHiponatremi nedeniyle %3 NaCl infüzyonuyla sodyumun ilk gün içinde normale getirilmesi
  5. EDopamin infüzyonu başlanması, tiroid hormonu replasmanının hemodinami düzelene dek ertelenmesi
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B, Kortizol için kan alındıktan sonra intravenöz hidrokortizon, ardından intravenöz levotiroksin yükleme dozu verilmesi

Hipotermi, bilinç bozukluğu, bradikardi, hipoventilasyon, hiponatremi ve hipoglisemi ile yüksek TSH/düşük sT4 miksödem komasını düşündürür. Eşlik eden adrenal yetmezlik (otoimmün poliglandüler sendrom ya da santral hipotiroidi) dışlanana dek, tiroid hormonu kortizol yıkımını artırıp adrenal krizi tetikleyebileceğinden önce kortizol örneği alınarak IV hidrokortizon, ardından IV levotiroksin yükleme dozu verilir (B).

A: Kortizol sonucunu beklemek adrenal kriz riskini artırır; steroid ampirik olarak başlanmalıdır.

C: Bağırsak ödemi nedeniyle oral emilim güvenilir değildir; aktif dış ısıtma periferik vazodilatasyonla kollapsa yol açabilir, pasif ısıtma tercih edilir.

D: Sodyumun hızlı düzeltilmesi osmotik demiyelinizasyon riski taşır.

E: Hormon replasmanını ertelemek mortaliteyi artırır.

İpucu: Miksödem komasında sıra 'önce steroid, sonra tiroksin' ve yol intravenözdür.

Soru 10

Otuz yaşında erkek hasta, kafa travması nedeniyle yatırıldığı beyin cerrahisi servisinde üçüncü günde gelişen poliüri nedeniyle değerlendiriliyor. Günlük idrar miktarı 6 litredir. Bilinci açık ve susadığında su içebiliyor. Serum sodyumu 149 mEq/L, plazma ozmolalitesi 305 mOsm/kg, idrar ozmolalitesi 110 mOsm/kg ve kan şekeri 98 mg/dL bulunuyor. Subkütan desmopressin uygulamasından sonra idrar ozmolalitesi 390 mOsm/kg'a yükseliyor.

Bu hastada en olası tanı ve uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. APrimer polidipsi, sıvı kısıtlaması
  2. BSantral diabetes insipidus, desmopressin
  3. CNefrojenik diabetes insipidus, tiyazid diüretik
  4. DSerebral tuz kaybı sendromu, izotonik salin
  5. EOzmotik diürez, intravenöz insülin infüzyonu
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: B, Santral diabetes insipidus, desmopressin

Kafa travması sonrası hipotonik poliüri, hipernatremi ve yüksek plazma ozmolalitesine karşın dilüe idrar (110 mOsm/kg) arginin vazopressin (AVP) eksikliğini düşündürür. Desmopressinden sonra idrar ozmolalitesinin belirgin artışı böbreğin yanıtının korunduğunu gösterir. Tanı santral diabetes insipidustur (yeni adlandırmayla AVP eksikliği); tedavi desmopressindir (B).

A: Primer polidipside plazma ozmolalitesi ve sodyum düşük-normal olur, hipernatremi beklenmez.

C: Nefrojenik diabetes insipidusta desmopressine anlamlı yanıt gelişmez.

D: Serebral tuz kaybında hiponatremi ve konsantre, sodyumdan zengin idrar görülür.

E: Kan şekeri normal olduğundan glukozüriye bağlı ozmotik diürez düşünülmez.

İpucu: Hipernatremi ile birlikte dilüe idrar varsa diabetes insipidus düşünülür; desmopressine yanıt varsa santral, yanıt yoksa nefrojenik tiptir.

Devamı Sınavbul TUS paketinde

Sınavbul TUS bankasında Endokrinoloji konusunda 34 soru bulunur; her soruda açıklama vardır. Paketin içeriğini ve seçeneklerini Sınavbul TUS sayfasında görebilirsin.

Aynı sınavdan diğer sayfalar

Sık sorulanlar

TUS'ta Dâhiliye grubu kaç soru getirir?

ÖSYM 2026-TUS 2. Dönem kılavuzundaki yaklaşık kapsam tablosuna göre Klinik Tıp Bilimleri testinde Dâhiliye grubu için 35 soru ayrılmıştır. Test 100 sorudur ve 135 dakika sürer.

TUS'ta yanlış doğruyu götürür mü?

Evet. ÖSYM kılavuzuna göre her testte net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılarak bulunur. Her soruda beş seçenek vardır.

Bu sayfadaki sorular ÖSYM sorusu mu?

Hayır. Sorular Sınavbul soru bankasındandır; ÖSYM'nin yayımladığı bir soru değildir. Sınavbul'un ÖSYM ile bağlantısı yoktur.

Hazırlanış ve denetim

Sorular ve açıklamalar yapay zekâ ile üretilir ve denetlenir; hata içerebilir. Bu sayfadaki on sorunun cevap anahtarı ve açıklaması, üretim hattındaki denetimin dışında, 12 Ekim 2026 tarihinde iki yapay zekâ modeliyle (GPT-6 Sol ve GPT-6 Astra) yeniden çözülerek ve açıklamalar sınanarak denetlendi; ikisi de anahtarları doğru ve tek doğru şık olarak buldu, açıklamalarda olgu hatası bildirmedi. Bu denetim bir hekim incelemesi değildir. Bu sayfa eğitim amaçlıdır ve tıbbi tavsiye değildir; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurulmalıdır.

Hata görürsen destek@sinavbul.net adresine yaz. Sınav olguları ÖSYM 2026-TUS 2. Dönem başvuru kılavuzu kaynağındandır.